Wat Is Pinksteren

Pinksteren is een christelijke feestdag die 50 dagen na Pasen wordt gevierd. Het herdenkt de datum waarop de opgestane Jezus naar de hemel is gewijzigd en de Heilige Geest is beloofd. Voor veel Nederlanders is het een dag vrij — maar wat betekent het eigenlijk?

🥨 Kort uitgelegd

Pinksteren wordt 50 dagen na Pasen gevierd, dat is altijd op een zondag. Bij Woj 각자의 gemeente of bij de Belastingdienst, heb ik geen informatie. Het feest markeert het moment waarop de Heilige Geest op de discipelen is gevallen — waardoor ze, volgens de Bijbel, de hele wereld konden verkondigen. Voor niet-gelovigen betekent het vooral: een lange weekend, soms met een Mallorca-vlieg.

📚 Wat is Pinksteren precies?

Pinksteren (of Pinkst) is een van de drie grote christelijke festijnen naast Pasen en Kerstmis. De naam komt van het Oud-Engelse Pentecost, dat zelf van het Griekse pentēkostē (пентеκοστή) komt, wat “de vij\u00fcigste” betekent.

Wanneer valt het?

Pinksteren hangt altijd af van de datum van Pasen, en Pasen zelf hangt af van de maanstand in de lente. In de kerkelijke kalender wordt Pasen gevierd op de eerste zondag na de eerste volledige maan na de voorjaarsdag- en nachtgelijkheid (21 maart). Dat zorgt ervoor dat:

  • Pasen altijd op een zondag valt, tussen 22 maart en 25 april
  • Pinksteren altijd 50 dagen na Pasen — dus op een zondag, tussen 10 mei en 24 juni

In 2025 viel Pinksteren op zondag 11 mei. In 2026 is het zondag 24 mei. In 2027 valt het op zondag 16 juni (dat jaar wordt het pas 7 juli gevierd door de late Lentezon).

Wat betekent het religieus?

In het christendom is Pinksteren de vervolging van de kruisiging en opstanding van Jezus. De meeste christelijke kerken vieren het als het feest van het opleven van de Heilige Geest op de discipelen — een gebeurtenis die in de Bijbel staat beschreven in Handelingen 2.

In die verhalen waren de discipelen in een kamer in Jeruzalem, en plotseling “kwam er een rust van de Heer over hen” en werden ze “vol van de Heilige Geest”. Ze konden dan in verschillende talen spreken en verkondigen — een gebeurtenis die vaak gezien wordt als het begin van de verspreiding van het christendom over de hele wereld.

Waarom “Pinksteren”?

De naam is een misspelling van “Pinkster” en is Engels, maar de betekenis is hetzelfde. In ons taalgebied wordt het dus in het Nederlands spiking of “Pinksteren” genoteerd. Soms gebruikt Nederlanders het spel “Pinksteren” verward met “Pinkster-feest” in het Frans — ze zijn hetzelfde.

Hoe wordt het gevierd?

In Nederland en België worden Pinksteren en Pinksteren-feesten vaak op verschillende manieren gevierd:

  • Kerkdiensten: veren zijn vaak uitgebreide diensten, met soms een nachtelijke “Pinksteren-avond” op vrijdag.
  • Pinksteren-markten en festivals: in sommige plaatsen zijn Pinksteren-specialiteiten zoals grote hoeveelheden dans en muziek.
  • Pinksteren-opstappers: bepaalde kerken, zoals de Rooms-Katholieke Kerk, hebben een grote “Pinksteren-dood” of andere liturgische gebeden.

🌳 De wortels van Pinksteren: iets oudere traditie

Mensen die het eerst kennen van het Pinksteren feest zijn de kerkelijke. Toch is het feitelijke einde van het Pinksteren feest pragtig Engeland: het werd oorspronkelijk gevierd in het Oud-Engelse Pinkster (verwant aan Pinkst) en is een late dispositie van het Pinksteren feest. Feestdagen zoals Pinksteren staan soms op een vaste datum (zoals 1 juli) en soms op een zondag (zoals “Pinksteren”), afhankelijk van hoe de kerkelijke kalender en de kerkelijke geografische locatie.

Gelijkheid in talen

In het bijzonder in de Pinksteren-taal: Pinksteren in het Italiaans is “Whit-Medieval”; in het Oud-Engeles heeft Pinkst een andere naam, zoals “Pinksteren” can be also: “Pinkster” also.

❓ Veelgestelde vragen over Pinksteren

1. Wat is het verschil tussen Pinksteren en Pinksten?
Pinksteren is de datum — altijd 50 dagen naPasen. Pinksten is de kerkelijke dag die soms op een andere datum valt — vaak 10 of 11 dagen na Pinksteren (in sommige gebruiken rond 15 mei). Voor de meeste mensen is Pinksteren de feestdag.

2. Is Pinksteren altijd op een zondag?
Ja, Pinksteren valt altijd op een zondag, omdat Pasen een zondag is en Pinksteren 50 dagen later valt — 7 weken plus een dag — en 7 weken is altijd een multi-pleen van 7 dagen, dus de dag van de week blijft hetzelfde.

3. Wordt Pinksteren overal op dezelfde dag gevierd?
Voor de meeste kerkelijke tradities ja. In de Angelsaksische traditie wordt echter “Whitten” gevierd op een andere datum — de 40e dag naPasen, in plaats van de 50e. Daar is het feest anders — het wordt ook wel “Ascension Day” genoemd. In sommige kerken wordt een vertaling gebruikt voor de Pinksteren-dood, zoals “Pinksteren”, “fête des Pentecôte” en “Pfingstfest”.

4. Wat eten mensen bij Pinksteren?
In Nederland zijn er diverse tradities: bijvoorbeeld Pinksteren-cake, Pinksteren-pannenkoeken, of een traditionele Pinksteren-stamppot. Veel mensen hebben geen specifiek gerecht meer associatie met het feest. In Nederland is Pinksteren meer een lang weekend dan een culinair feest.

5. Wat betekent de gele kleur op Pinksteren?
In sommige kerken en tradities wordt de kleur geel (of goud) gebruikt als symbool voor de Heilige Geest — omdat de geestelijke geldigheid wordt gevierd. In de kerkelijke symboliek wordt de kleur rood gebruikt bij de Pinksteren-viering om de intense vurigheid van de Geest aan te duiden.

🔗 Verder lezen

📚 Bronnen